ارمنستان (آسیا)

درباره ارمنستان

کشور ارمنستان با 29800 کیلومتر مربع مساحت، در جنوب غربی منطقه قفقاز و با کمی فاصله از سواحل جنوب شرقی دریای سیاه واقع شده و همچون کمربندی بین مرزهای ایران از یک سو و جمهوریهای آذربایجان و گرجستان از سوی دیگر گسترده شده است.

این کشور از جنوب با ایران، از جنوب غربی با جمهوری نخجوان، از غرب با ترکیه و از شمال با گرجستان و از شرق با جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد.

کشور ارمنستان کوهستانی است که در شمال فلات ایران، در غرب فلات ارمنستان و جنوب سلسله جبال قفقاز واقع شده است. ارتفاع میانگین کشور ارمنستان از سطح دریا 1800 متر است و تنها 10 درصد شهر های ارمنستان کمتر از 1000 متر ارتفاع دارند. بلندترین قله ارمنستان آراگاتس (Aragatz) است که در شمال غرب این جمهوری واقع است و 4090 متر ارتفاع دارد.

مهمترین دریاچه کشور ارمنستان دریاچه سوان (Sevan)، در شرق این کشور واقع شده است و نقش بسیار چشمگیری در اکوسیستم منطقه ایفا می کند و چون در ارتفاع 1924 متری از سطح دریا قرار گرفته است، یکی از مرتفع ترین دریاچه های آب شیرین بزرگ جهان است.

با توجه به کوهستانی بودن این کشور رودهای ارمنستان اکثرا کوتاه و دارای جریان بسیار سریع هستند. اکثر رودهای ارمنستان از طریق رود ارس یا رودهای کورا یا آخوریان به دریای خزر سرازیر می شوند.

مهمترین رود های ارمنستان عبارتند از رود کورا (Kura) که از گرجستان سرچشمه می گیرد و به خزر می ریزد، رود آخوریان (Akhurian) که در مرزهای ارمنستان با ترکیه قرار دارد، رود هرازدان (Hrazdan) که از شهر ایروان می گذرد، رود آرپا (Arpa) که به دریاچه سوان وصل می شود، رود وروتان (Vorotan) در جنوب این کشور. رودهای این کشور اگرچه می توانند به عنوان منبع خوبی برای تامین انرژی الکتریسته و آب مصرفی کشور به کار روند، ولی به واسطه وجود آبشارها، سرعت زیاد آب جاری و پهنای کم آنها قابل کشتیرانی ندارند.

شهر های ارمنستان
پایتخت ارمنستان شهر ایروان (Yerevan) است که بیش از یک سوم کل جمعیت کشور را تشکیل می دهد.

از دیگر شهر های مهم ارمنستان شهرهای گیومری (Gyumri) ، آبویان (Abovian) ، وانادزور (Vanadzor) ، اجمیادزین (Ejmiadzin) ، آشتاراک (Ashtarak) ، کاپان (Kapan) ، گوریس (Goris) ، آپاران (Aparan) ، آرتاشات (Artashat) ، هرازدان (Hrazdan) ، ایجوان (Ijevan) ، آماسیا (Amasia) ، مارالیک (Maralik) ، مارتونی (Martuni) ، ماسیس (Masis) ، الاوردی (Alaverdi) ، و وادنیس (Vardenis) را می توان نام برد.

جمعیت ارمنستان

هو اکنون جمعیت کشور ارمنستان 3.2 میلیون نفر است که یک سوم ان یعنی نزدیک به 1 میلیون نفر از آنها در ایروان ساکن هستند. شمار کل جمعیت ارمنیان جهان نزدیک به 9 میلیون نفر است که از این تعدا 5.7 میلیون نفر خارج از جمهوری ارمستان امروزی زندگی می کنند. از این نظر ارمنیان در شمار ملتهایی قرار می گیرند که بیشتر از نیمی از آنان خارج از سرزمین مادری زندگی می کنند. از نظر ترکیب قومی ارمنستان جمعیت یکپارچه دارد و بیش از 93 درصد از جمعیت این جمهوری را ارمنیان تشکیل می دهند.

آب و هوای ارمنستان

ارمنستان دارای آب و هوای معتدل کوهستانی می باشد. در تابستان ارمنستان دارای آب و هوایی بسیار خوب بوده و در مدت کوتاهی به حدود 30 درجه سانتیگراد هم می رسد.

ارمنستان به عنوان کشوری آفتابی شناخته شده است. زمستان در ارمنستان سرد و برفی است. آب و هوای پاییزی در ارمنستان طولانی است و به حیات رنگارنگ گیاهان شهرت دارد، در حالی که بهار کوتاه است.

اقتصاد ارمنستان

ارمنستان کشورى است مسیحی با اقتصادى ۱۸‌میلیارد دلاری. ایران و ارمنستان رابطه نزدیکی با یکدیگر دارند. مهم‌ترین مسائلی که در این ارتباط نقش دارد امنیت انرژی ارمنستان و انتقال گاز تولیدی ایران به بازار اروپا است.

ارزش تولید ناخالص داخلی این کشور حدود 18‌میلیارد دلار است و وابستگی زیادی به سرمایه‌‌ها و حمایت‌های مالی خارجی دارد. ارمنستان قدیمی‌ترین سرزمین مسیحی نشین در جهان است و کلیساهایی در این کشور وجود دارد که احداث آنها به قرن چهارم هجری باز می‌گردد. وال استریت ژورنال و بنیاد هریتیج در گزارش اخیر خود ارمنستان را لیبرال‌ترین و باز‌ترین اقتصاد در میان کشورهای عضو CIS (کشورهای مشترک المنافع) معرفی کردند. طبق گزارش ارائه شده 4/69‌ درصد از اقتصاد ارمنستان آزاد است و از جهت آزادی اقتصادی رتبه 32 در جهان و رتبه نوزدهم را در میان 41 کشور اروپایی دارد.

زبان مردم ارمنستان

یکی دیگر از چیزهایی که نیاز است درباره ارمنستان بدانیم زبان ارمنی است.زبان  ارمنی یکی از زبانهای هندواروپایی است که در منطقه قفقاز و به ویژه در کشور ارمنستان رایج است. این زبان با خط ویژه خود یعنی الفبای ارمنی که توسط مسروب ماشتوتس ابداع گردیده نوشته می‌شود. ارمنی خود شاخه‌ای مستقل از خانواده زبانهای هندواروپایی است. زبان ارمنی دو گویش بزرگ اصلی دارد یکی ارمنی شرقی و دیگری ارمنی غربی. زبان رسمی کشور ارمنستان به گویش ارمنی شرقی است. مجموع گویشوران به زبان ارمنی در جهان ۹ میلیون است.در اینجا میتوانید با چند کلمه آشنا بشوید.

درباره دین کشور ارمنستان

اکثریت قریب به اتفاق مردم کشور ارمنستان پیرو کلیسای حواری ارمنی (Armenian Apostolic Church) هستند که نزد ایرانیان به کلیسای گریگوری شناخته می شود و کلیسای ملی ارامنیان محسوب می شود. کلیسای حواری ارمنی از اولین کلیساهای دنیای مسیحیت است و جزو کلیسای ارتدوکس شرقی به شمار می رود.

ارامنیان پیش از گرویدن به دین مسیحیت بت پرست بوده و بت های بیشماری را می پرستیدند از جمله آناهید.

پس از ظهور مسیحیت و از قرن اول میلادی نخستین پیام آوران مسیحیت وارد کشور ارمنستان شده و به تبلیغ این دین پرداختند. اولین مبلغان مسیحی در کشور ارمنستان تادئوس (Thaddeus) و بارتولومئوس (Bartholomew) از حواریون عیسی مسیح بودند. این افراد به دست حکام بت پرست کشور ارمنستان کشته شدند و بعد ها در مقتل آنها کلیساهایی ساخته شد. کلیسای تادئوس یا طاطاوس مقدس یا قره کلیسا واقع در شمال غرب شهر ماکو در ایران محل شهادت تادئوس می باشد.
با این که از همان ابتدا و به ویژه آغاز قرن دوم میلادی به بعد عده ی از مردم کشور ارمنستان به دین مسیحیت گرویدند ولیکن تا پایان قرن سوم میلادی بت پرستی همچنان اصلی ترین مذهب حاکم بر کشور ارمنستان بود. در واقع مقدر بود که مسیحی کردن کشور ارمنستان توسط گریگور مقدس صورت گیرد. گریگور (Gregory) منسوب به خانواده اشکانیان و بنا به روایتی پسر همان مردی بود که به تحریک شاهان ساسانی، خسرو اول پادشاه کشور ارمنستان را کشته بود. گریگور و همه افراد خانواده اش در شهر کاپادوکیه (Cappadocia) واقع در شرق آسیای صغیر مقیم شدند و در آنجا بود که گریگور با آموزه های مسیحی آشنا گردید و مسیحی شد.

قبول دین مسیحی توسط ارامنیان دارای دو جنبه مهم می باشد. از یک سو گرویدن این ملت به مسیحیت نقطه عطف تاریخ کشور ارمنستان محسوب شده و در واقع تمامی تحولاتی که این ملت از ان پس شاهد بوده اند تا حد زیادی متاثر از این رویداد تاریخی بوده است. از سوی دیگر و از دیدگاه تاریخ مسیحیت نیز این رویداد اهمیت ویژه ای دارد چراکه ارامنیان نخستین ملتی هستند که در سال 301 میلادی مسیحیت را به عنوان دین رسمی کشور پذیرفتند. شایان ذکر است که گرویدن کنستانتین امپراتور روم به دین مسیح و قبول مسیحیت به عنوان دین رسمی امپراتوری روم در سال 313 میلادی صورت گرفت.

اولین کلیسای ارمنی توسط گریگور ملغب به گریگور روشنگر (Gregory the Illumination)در شهر واقارشاپات (اجمیادزین کنونی) و در سال 303 میلادی ساخته شد و پس از گذشت بیش از 1700 سال این مکان کماکان مقر اصلی کلیسای ارمنی است.

رودها و دریاچه‌ها

در ارمنستان رودهایی جریان دارند که برخی به رودهای بزرگ‌تر و برخی به دریاچه سوان می‌ریزند. عمده‌ترین آنها بخشی از رود ارس است. رود آقستف است که به رود کر می‌پیوندد. رودهای هزار دان، آزات، ودی، وروتان، وخحی به رود ارس می‌پیوندند. رود پامیاک و زوراگت به رود دید متصل می‌گردند که این نیز با «رود خرامی» پیوند می‌یابد. بزرگترین دریاچه ارمنستان سوان است. دریاچه‌های کوچک دیگری چون: آکنا، آریی، آبگر، کاری، پارز، لسینگ و ایروان را نام برد.

پوشش گیاهی و محیط زیست

در ارمنستان حدود ۳۲۰۰ نوع گیاه می‌روید که خود موید گوناگونی آنهاست. تنوع نباتات حاصل ناهمواریها، خاک، آب و هوا و قرار داشتن ارمنستان در میان دو منطقه ژئوبوتانیک است. ۱-نواحی جنگلی و چمنزارهای قفقاز ۲-سرزمینهای بیابانی و نیمه بیابانی ایران. جنگلهای ارمنستان کوهستانی است و حدود ۱۲ درصد از اراضی این کشور را تشکیل می‌دهد. بیشتر مناطق جنگلی در دامنه کوه‌ها و ارتفاعات ۵۵۰ تا ۲۶۰۰ متر از سطح دریا قرار دارند. عمده‌ترین درختان جنگلی ارمنستان عبارتند از: آلش، بلوط، کورکن و نیز درختان زیزفون، افرا، زبان گنجشک  و دیگر انواع درختان. ارمنستان سرشار از درختان میوه جنگلی چون گلابی، سیب، گیلاس، گردو،گوجه،زغال اخته و زردآلو است.

حیوانات

در ارمنستان حدود ۴۵۰ نوع حیوان مهره دار وجود دارد که ۷۶ نوع آنها حشره خوارند. ۳۰۴ نوع پرنده و بالغ بر ۱۰ هزار نوع از نرم تنان و ۲۴ نوع ماهی ثبت شده که بسیاری از آنها خاص ارمنستان است. در دشتها شمار بسیاری موش صحرایی، روباه، لاک پشت، مار گرزه و افعی وجود دارند. در مناطق نزدیک رود ارس؛ گراز، خرس ، گربه وحشی، شغال و از پرندگان؛ اردک، غاز، لک لک، هد هد،  عقاب، کرکس، بلدرچین، قرقاول وجود دارند. در مناطق کوهستانی، بزکوهی، یوزپلنگ و پلنگ را می‌توان مشاهده کرد.

شهرها

 در کشور ارمنستان یک شهر/شهرک بر پایه جمعیت تعریف نمی‌شود. اما شهرهای ایروان، گیومری و وانادزور که هم اکنون بالای ۸۰٬۰۰۰ تن جمعیت دارند در طی دوران شوروی شهرهای اصلی تابع جمهوریت محسوب می شدند. مابقی شهرک‌ها کمتر از ۵۰٬۰۰۰ تن جمعیت دارند.

نقشه گوگل